Wednesday, April 26, 2017



Brand new vid.

Tuesday, April 25, 2017

Early to bed, early to rise, makes a man healthy, wealthy and wise. I mitt vaksne liv stod eg ikkje tidleg opp. Eg hadde dårleg døgnrytme. Eg hadde vanskeleg for å sove djupt, stundom vanskeleg for å sove i det heile. For mykje konstant indre uro. For rigid og hardt livssyn. Rart å tenke på korleis eg levde. Men eg las bøker. Det hjalp meg vidare. Det var det som hjalp, framfor alt.

I alle høve har eg no fått ein meir ordentleg døgnrytme. Eg søv ikkje alltid godt, og eg må passe meg for å leggje meg for seint. Men eg står opp til same tid. Rundt 0700, eller jamvel tidlegare. Det kjennest svært godt, på mange vis. Dagen blir effektiv. Eg kjenner det meiningsfullt å stå opp tidleg. Ein kan bruke tid på morgonen til å planleggje dagen.

Eg såg alltid opp til folk som kunne stå opp tidleg, då eg var yngre vaksen. Tenk å få det til, liksom. Tenk å ha krefter, vere vellukka, ha gode jobbar. I dag veit eg at mykje i min situasjon hadde både med psyke og helse å gjere. Når eg et sunnare og gjennomfører fleire helseråd, blir eg ikkje så betent i kroppen. Eg får noko meir overskot, sjølv om det ikkje er topp.

Ei anna sak er at koordinering av døgnrytme med måltidsrytme, ljosrytme, kroppsbruksrytme, arbeidsrytme etc. *i seg sjølv* har svært store helsemessige gevinstar. (Det var manglande koordinasjon her, i tillegg til diett, som framfor alt køyrde helsa mi off the rails. Eit nødvendig premiss var sjølvsagt livssynet, som nemnt).

Vel, sånn er det. Early to bed, early to rise, makes a man healthy, wealthy and wise. Det er noko visdom i det.

Evt. likar ein kanskje denne :)


Monday, April 24, 2017



Dei måtte verkeleg lære Kung Fu før dei spela dette inn. I mange månader. Med topp ekspertar frå Kina.
Eg fylgjer ein diett. Visse matvarer skal eg ete, andre ikkje. Men det krev ein del visdom og vilje å vite korleis eg skal ete, likevel. Kor mykje skal eg ete? Når på døgnet? Kor mykje av kva matvare bør eg ete? Eg merkar korleis vala mine påverkar kroppen, og opparbeidar meg visdom.

Det er litt underleg å gå gjennom matbutikken. Mange matvarer kan eg altså ikkje kjøpe, eller ete. Men eg har løsna litt opp i det. Visse matvarer kan eg ha litt av. Andre ser eg med eit noko mørkare blikk - det gjeld særleg godtehylla og brushylla. "Tome kaloriar," lærte vi på skulen. Og det er sant. Det er faktisk verre. Godteriet gjev jo glede og nyting. Det er ikkje feil. Men det er fort skadeleg også, om ein får for mykje av det.

Eg skreiv om The Wall på ungdomsskulen. I ein analyse stod det at The Wall handlar om at visse problemløysingar berre viser seg å gjere problema større. Case in point; har du emosjonell smerte, så kan du byggje ein mur, og det "numbar" smerten. Men i det lange løp fører det til emosjonell død. Kunne gått mykje i detalj om desse tinga, naturlegvis, med omsyn til The Wall.

Poenget er at godteri, koffein og anna kan fungere slik også. Når ein er sliten, trøytt, lei, sjuk etc., så kan ein ty til desse tinga for å "halde seg sjølv oppe". For å få eit kick og eit driv. Det gjev kortvarig kick. Og det er meir freistande, jo lenger nede ein er, på ein måte. Men i det lange løp fører det til nedgåande helse. Vegen opp, til god helse, er derimot "long and arduous". Det gjev ikkje kortvarig kick, som sukker, kaffi, energidrikk. Det er heller sakte, men sikkert, betring, men med mange tilbakeslag.

Eg tenker på dette når eg ser særleg born og unge som på butikken kjøper sjokolade, energidrikk, godteri. Og eg kan sjå at dei som kjøper slikt, tenderer til å vere kronisk trøytte, slitne og "moody". Eg var slik sjølv. **** Altså: Forsøk på å løyse problem gjer berre problema større. På sikt. Men muren kan rivast.


Sola er god, sola er toppen. Den varmer på kroppen etc. Ja. Sånn er det for meg. Lite som gjev så umiddelbar helsegevinst som å sole meg. Så eg er glad det er vår. Betre humør, meir krefter, mindre sjukdom. Når eg har ledig tid, og det er solskin, tek eg av meg kleda ned til ein liten shorts og legg meg ned på ei matte og les ei bok. Eller tek pianoet ut i sola og sit og spelar.

Sunday, April 23, 2017






Var på møte på fredag, i kyrkja, med Egil Svartdahl. Vart ei meir interessant oppleving enn eg hadde sett føre meg. Kyrkja var full; eg skulle spele med "husbandet", det var difor eg var der, fyrst og fremst. Svartdahl tala over "den bortkomne sonen vender heim." Han fortalte levande om erfaringar med menneske han hadde møtt, som hadde gått ulike vegar med omsyn til trua. GL Valla, som leita seg attende til ei tru, men tvila mykje. Bror til Egil, som som ung måtte ut på Christian Radich på verdshavet for å bli "endelig fri!" frå familien og oppveksten, som han opplevde som for trong. Han døydde diverre utan å bli så gamal.

Svartdahl er svært god på "pathos", som ein seier i retorikken. Forkynningsbodskapen elles var ganske tradisjonell (litt avslipa evangelisk, med tydelege referansar til bibeltekstar), men - "the medium is also the message", det er heilt sikkert. Her er Svartdahl verkeleg eit studium verdig, i veldig positiv forstand.

Særleg interessant var imidlertid heile møtet for min eigen del. Ut frå mitt personlege perspektiv. Mi historie. Mine erfaringar. Min kunnskap. Eg er sikker på at eg opplevde møtet ganske annleis enn andre (kvar vil ha sine personlege perspektiv). Det som var spesielt for meg, var at eg opplevde møtet som eit gigantisk "flashback" til heile ungdomstida mi. Rommet, menneska, forkynninga, og ikkje minst songane(!) "Alt for Jesu fot jeg legger," "Som barn i ditt hus", "Navnet Jesus". Tankevekkande å sjå unge menneske som deltok i song og musikk og anna. Det var som å sjå meg sjølv for 15-20 år sidan. Situasjonen var nesten lik. Mine år på Misjonshuset, på Kvitsund, i ulike lag og samanhengar, leirar, ungdomslag, møte etc.

Det gav meg ei dobbelheit. Pdes. alt som er godt der. Fellesskap. Fine refleksjonar i forkynninga. God musikk, mykje song. Venlege menneske. Eit flott kyrkjebygg. Det meiningsfulle i den eksistensielle situasjonen som møtet var. Eg trur at mange går på møte, og med sine personlege bakgrunnar, verkeleg tek til seg av desse tinga, og finn dei meiningsfulle og oppbyggjelege. Og det trur eg dei er, for desse menneska. Alle approprierer forkynning, gudsteneste, kyrkjefellesskap ulikt. Og nettoresultatet blir difor også ulikt. Eg meiner ikkje dette i "relativistisk" forstand, som om "du har di sanning, eg har mi." Sanninga med stor S må uansett personleg approprierast.

Pdas. var det ei - i møte med nett dei same tinga - (for meg!) vanskelege kjensler og tankar som oppstod. Metaforar som stadig dukka opp i meg, var "pusteproblem" og "trongt". Eg har sett verda no. Eg skal sjå meir. Men eg har sett mykje. Eg har tenkt. Eg har lese enormt. Eg har kjempa. Eg har erfart. Det er ein annan meg som er i den same situasjonen som før. Før var eg tillitsfull, lyttande, mjuk og sårbar, lydig. No er eg meir "jaded", ser og høyrer ting med kritisk og mistenksom hermeneutikk. Eg veit at mange av tinga i desse samanhengane på komplekse vis har gjort meg mykje vondt. Alt saman, godt og vondt, har vorte ein del av mi historie og min erfaringsbakgrunn. Ja, jamvel, min kropp.

Eg sat bakerst på galleriet og las i ei historiebok om middelalderen mellom musikkdeltakinga. (Mine foreldre likar ikkje at eg gjer slikt, men skal eg vere der, så er det slik eg må gjere det. Eg kunne ikkje tenkt meg å sitje fremst i kyrkjebenkane no for tida, det messar opp ting for meg. Men kan eg vere på galleriet og synge i kyrkjekoret, så tykkjer eg det er gøy og meiningsfullt.)

Mykje handlar om identitetsutvikling. Eg tenkte på tre ting under møtet. Ja, tre ting, eller fleire, litt etter som. Eg tenkte på London, at eg har lyst til å reise dit. Høyre god musikk, reise på British museum. Bu på eit hostel og chille og lese pensumbøker. Besøke katolsk og ortodoks messe/gudsteneste og høyre på vakker liturgi og musikk og sjå på vakker kyrkjekunst. Meditere og gå djupare. Så tenkte eg på tjukke bøker. Om musikkhistorie, generell historie, kunsthistorie, musikalsk analyse. Lese i venlege omgjevnader, med folk rundt meg, med ein god kopp te og litt snacks. Og det går nesten ikkje ein dag utan at eg tenker på Ljosvatn, henge der med gode vener og familie, padle kano, fiske og chille i hytta. Ein slik tanke vekker alle slags lukkekjensler i meg.

Det var tre ting, eller fleire, etter som. Det er høgst personlege ting. Og poenget er at eg er ein annan no enn den gong. Eg har funne meg sjølv meir. Det er meg. Når eg høyrer musikk, forkynning etc. og opplever fellesskapet i kyrkja, får eg motstridande kjensler. Noko er "enklare" å peike på, liksom. Eg vil ha meir tradisjonsbunden liturgi og musikk når eg er i kyrkja. Men der kan vi vere usamde, ut frå bakgrunn (det er eit økumenisk møte, after all!) Og eg ser verdien av den stilen som faktisk er der.

Det brytast djupare når det gjeld sjølve livssynet, forkynninga, identiteten. Kunne eg vore meg sjølv, med all min kunnskap, alle mine overtydingar, ærleg lagt fram, i møte med forkynnar og fellesskap? Vore ærleg om den eg er? Hm. Det blir alltid spenningar når menneske skal vere ærlege, i eit fellesskap. Og igjen, dette var eit fellesmøte. Kanskje er det i det heile vanskeleg for meg å finne ein slik samanheng no for tida. Det må i alle fall vere ein vesentleg mystisk komponent i ein slik samanheng.

Forkynninga freistar til dømes å invitere til tru, og munnar ut i behagelege, men tydelege formaningar om å "kome heim til Gud", om å "gje slepp på uvissa til fordel for vissa" etc. Svartdahl er svært dyktig på dette. Og pdes. sympatiserer eg mykje med stilen hans, som nemnt ovanfor. Også innhald i talen, songar etc. kan eg sympatiere med, delvis.

Pdas. ser eg på ein del vis "gjennom" det. Eg kjenner tradisjonane, bodskapen, argumenta, ut og inn. UT OG INN. (Kan ikkje seie eg kjenner Svartdahl godt, og dette handlar eigentleg ikkje om han.) Men tradisjon, tenkemåte, argument, tekstar whatnot (eg er ein sprenglærd teolog, after all). Eg tenker så annleis på mange vis, har så annleis bakgrunnshorisontar.

Det er liksom; har eg nådd fram til ein "second naïvete," så kunne eg teke desse tinga "som dei var" og tenkt: "ja, eg veit no det eg veit, men dette er ok, eg likar det, som 'spede barnet drikk si mjølk'." Ein slags mystisk innfallsvinkel til situasjonen, ikkje ein kognitiv. (Paradoksalt nok har eg forstått at det er nettopp ein slik innfallsvinkel veldig mange kyrkjegjengarar HAR, utan å eksplisere det. Dei går i kyrkja, opplever det som godt og meiningsfullt, og der er det, liksom). Kanskje det er eit slags mål, eg er i alle fall meir "der" no enn før. Men ja. Ikkje nett. Så derav lengselen etter meir djubde, tjukkare bøker, djupare liturgi og tradisjon. Eller til breiare horisontar, så å seie.

Det var nokre blanda og reint personlege refleksjonar. "It is what it is." Det er i alle høve også veldig mykje å rose her også. Uansett. Siste møtet er i dag kl. 17. Som lesaren skjønar, så kan det bli ei interessant erfaring for einkvar. Det er eit imøtekomande fellesskap, fin musikk og allsong, tankevekkande forkynning, og sikkert også moglegheit for ljostenning og meditasjon. Om det høver for deg, ta turen.

Friday, April 21, 2017

Eg går til jobb, eller syklar. Og går, eller syklar, attende. Det krev at eg må planleggje matlaging meir, dagen før. Får mindre tid på morgonen. Men det betalar seg likevel. Det er ein herleg måte å starte dagen på. Få frisk luft, bruke kroppen, meditere. Og seinare på dagen kan ein vere nøgd med at ein har fått trena i alle fall litt denne dagen, om ein ikkje elles går på tur, spelar fotball eller whatnot.

Thursday, April 20, 2017

Bilderesultat for goodall history music

Har bestilt denne. GLER meg til å lese. Det finst også top notch BBC-seriar på youtube, av Goodall. Gler meg også til å sjå meir av dei.

Wednesday, April 19, 2017

Skjeldal mista trua. Rimehaug skriv vist om sin prosess. Kva blir det av livssynet etter å ha "mista trua"? Kven veit. Det finst ikkje opplagte alternativ (t. d. positivistisk ateistisk-humanisme). Det ligg positivt potensiale i dette. Å "miste trua" betyr berre å miste noko, men å så få ei ny tru. Nye ting kan vekse fram. Rimehaug er innom dette, men det er eit felt som er lite reflektert over i norske samanhengar. Ein ven av ein ven var på besøk. Vi gjekk på tur til Roholtsfjell, alle tre. Han som var på besøk, sa: "De to er dei einaste eg veit om, som snakkar om livet." Det seier naturlegvis noko om omgangskrinsen hans. Men meir om tilstanden i Noreg, på dette området, for tida. Det er ikkje berre gode jordsmonn (tradisjonar, rituale, dialogar) for samtalar om djubde i tilveret. Det er på godt og vondt, kan ein vel seie.