Saturday, October 25, 2014

Refleksjonar om å uttrykke meiningar

Her kjem nokre personlege erfaringar. Eg køyrer på, for eg tykkjer det er fint å dele ting, og eg veit at det finst folk som set pris på skriveria, og eg tek gjerne imot tilbakemeldingar på vegen.

Eg snakka med ein fyr nyleg. Han tok opp eit tema som eg også har tenkt på. Det gjeld språk. Korleis ein kan "devalue" seg sjølv og sine utsegner gjennom språket. Og korleis det faktisk ligg overtydingar og premiss til grunn for dette, og desse gjeld det å evaluere, og revidere. Lat meg forklare ved å ta ein del døme på det eg talar om, for så å setje opp ein alternativ talemåte. Eg set særleg relevante ord i kursiv. Og i klammeform nokre haldningar som kan liggje under talemåtane.




A "Hei, det er meg her. Eg tenkte berre å seie at..."
[Eg vil ikkje bry deg. Eg er ikkje verdt å bry deg. Det eg har på hjarta, er ikkje så viktig. Eg skal la det gå fort over. Eg er ikkje verdt di tid. Ikkje bry deg om meg.]

eller...

B "Hei, det er meg her. Eg har noko på hjarta."
[Eg er viktig. Det eg har på hjarta, er viktig. Eg kan ta opp rom i ditt liv. Etc.]





A "Vel, eg truuur kanskje at..."
[Eg kan ta feil. Mi refleksjonsevne, eller det arbeidet som ligg til grunn for mine overtydingar, er ikkje verdt så mykje. Eg må vere forsiktig, for tenk om eg faktisk tek feil, og får kritikk??]

eller

B "Ok. Mi meining er at:"
[Eg stolar på mi eiga vurderingsevne. Det er god sjanse for at eg har rett. Og eg tenker å seie kva eg meiner. Kanskje blir det ein konfrontasjon, men det er av det gode. Eg kan takle det, og vi kjem nærare sanninga.]




A "Det er ikkje akkurat så lett å takle det, liksom."
[Minimering av problemet ein har, og korleis ein sjølv har det. Og eg set ikkje ord på tinga slik som dei er. Og mi ordsetjing av problemet setjast ikkje fram med overtyding, sidan eg føyer til "liksom." Det er ein slags "hedging" av mi utsegn, og meg sjølv. Den eg snakkar med, får ikkje kontakt like inn i hjarta mitt.]

eller

B "Eg har problem med å takle det."
[Sånn er det. Eg føler det sånn, og mi kjensle er alltid sann, for meg. Mine kjensler er ikkje farlege å ta fram. Andre vil takle det. Og eg kan gje meg sjølv rom i andres liv.]




A "Jajo, det var ikkje heilt bra, det eg sa der."
[Som om det eg sa, var "nesten bra". Men det var neppe bra, så dette er også ei minimering av problemet. Dvs. å ikkje setje ord på fenomenet slik det var. Kvifor? Fordi det kan innebere ein sår sjølvkritikk, og ein gjer seg sårbar overfor meir kritikk frå den andre: "Ja, du har rett. Det du sa, var stygt, og du skulle ikkje sagt det!"]

eller

B "Du har rett. Det var dårleg gjort av meg å seie det til deg. Eg beklager."

[Ei sannferdig evaluering av situasjonen, og ein tek på seg ansvar og skuld. Vel å merke dersom ein faktisk meiner at ein har sagt noko gale. Men har ein det, bør ein vere integrert i personlegdom og samvit, og ha motet til å kalle tinga ved sitt rette namn.]




A "Det kan vere at eg har feil. Ta dette med ei klype salt. Ver kritisk. Eg vil berre seie at..."
[Dette har eg sagt mykje på bloggen. Og nokre av tinga er ok å seie, stundom. Men, eg har tenkt: Dersom det finst "rett/gale"-svar på alle ting, og dersom det er livsfarleg å gjere ei tabbe ved å seie noko gale, og dersom ein kritiserer eit svært godt grunngjeve paradigme som betyr mykje for mange folk, så kan denne strategien ha mykje for seg.

Problemet er det er ganske få ting det finst clear-cut "rett/gale"-svar på. Det veit einkvar som driv med forskning! Du kan alltid setje ein konklusjon i ein ny kunnskapskontekst, og konklusjonen vil bli nyansert. Du kan alltid stille nye spørsmål, og få til dels nye svar. Du kan alltid undersøke korleis ein gjeven konklusjon påverkast av sin sosiale/kulturelle/tidsmessige horisont, og korleis det er veldig komplekst å vurdere konklusjonen i ljos av vår horisont. "Fallibilitet" og "kontingens" er ein ibuande del av å vere menneske - ingen av oss har, eller kan nå "God's eye view." Slik er det jamvel for både Bibelen, Guds openberring, og Jesus, og det i veldig sterk grad også!

Eg prøvar ikkje å seie at eg er ein relativist. Men eg prøvar verkeleg å seie at fundamentalisme er "ruled out of court" i moderniteten. Faktisk er fundamentalismen eit rigid svar på modernitetens vanskar på det epistemologiske området. Apropos. Sjå siste post av Feser. Han skriv om Vatikanets siste samlivsrapport. Og Feser er rågod...men han lever i premoderniteten. Han er ikkje klar over den enorme kompleksiteten i brytninga mellom openberring, filosofi og naturvitskap. Han er mest berre oppteken av brytninga mellom die-hard ateisme og (neo-)thomistisk metafysikk.

Feser er rågod på det han kan. Men når hans tenking setjast i vidare perspektiv, blir tenkinga ein god porsjon relativisert. (Magisteriet og katekisma har ikkje alltid rett, Bibelen - inkludert Jesus - har ofte feil, hans filosofi er ikkje tidlaus og uangripeleg, men kan utsetjast for mange kritiske refleksjonar etc.)

Så ja! Eg trur ein kan nærme seg sanninga, ved å undersøke så mykje som mogleg av relevante data, og setje dette i koherent samanheng. Eg trur også, som Gerald O Collins fint understrekar, at sanninga har mange sider - teoretiske, praktiske, moralske. Så ein kan finne sanninga ved meditasjon og kjærleiksopplevingar og gudstenesteopplevingar, til dømes, ikkje berre ved filosofi. Men ja - ein kan alltid gå djupare. Einkvar konklusjon er prinsipielt reviderbar, i ljos av nye data og nye hypotesedanningar. Tenk på Jesus, kor enormt annleis biletet av han har vorte, i moderniteten, i ljos av moderne forskning!

Difor må ein freiste å lyde sanning, men "it goes without saying" at refleksjonane er førebels, og kan reviderast, og er opne for kritikk. Og konklusjonane er uansett ikkje "100% gale" eller "100% korrekte". Det er ein ganske feil måte å tenke på. Ting er langt meir komplekse og graduelle. Så ja. Ein kan seie: "Dette meiner eg!" med frimod. Og så må ein berre rekne med å få innsikt av andre som opponerer, og som har sett ting som ikkje du har...i alle fall dersom dei har tenkt gjennom ting, og ikkje berre vasar. Så altså:


B: "Dette meiner eg, dette er mi overtyding. Men eg vil gjerne høyre dykkar innspel!"

[Stundom kan det naturlegvis vere på sin plass å markere kor viss ein er på noko. "Eg er ganske usikker på dette," eller, "Dette er faktisk rimeleg godt overtydd om, og eg har arbeidd grundig med denne tematikken", eller, "Det skal svært mykje til før eg reviderer denne konklusjonen," eller, "Her er eg nesten clueless, men eg kan då gje ein educated guess," eller, "Dette er min konklusjon på det noverande tidspunkt, men eg har ikkje sett meg skikkeleg inn i fagfeltet, så eg reknar med at det vil bli mange revisjonar framover."

Men då er det viktig at det er integritet! At det er samanheng mellom det ein trur, og det ein seier. Og, at ein har inneforstått dei epistemologiske betraktningane eg gav ovanfor, ikkje sant. Ein treng ikkje heile vegen å seie: "Ja, det kaaan jo hende at eg tek feil..." Men merk at evangelikalismen, i alle fall for ein stor del, manglar audmjuke på desse tinga. Apologetikk er kjempefint, det. Men, i einkvar kyrkjelyd, og i einkvar teologi, må ein vere kritisk, i alle fall dersom ein er teologisk interessert. Det var mykje det som førte meg ut i min misery som ung. At ingen var kritiske, nesten, og at det å ha ei kritisk haldning tvert imot vart STERKT åtvara mot, gong på gong. Så vel. Eg skjønar at dette er spenningsfulle greier. Samfunnet pressar på oss kristne, og ein må "halde rekkene", føler ein. Men, sanninga må respekterast også. I det minste må det vere rom for å snakke ope om ting, også kritiske ting.



Ja, det var nokre refleksjonar. K Isachsen reflekterer ein stad over uttrykket "for å vere ærleg," også. "For å vere ærleg, så var eg ganske sjokkert." Ok, betyr dette at eg vanlegvis er uærleg? Hm. Kanskje ikkje, kanskje det berre betyr at ein vanlegvis ikkje seier så mykje om kva ein føler. Men bør det ikkje vere eit ideal at ein er ærleg om kva ein føler, så ein rett og slett berre seier: "Eg vart ganske sjokkert"?

Eit anna tema som er interessant i denne samanhengen, er slikt som kva ein seier når ein blir om si meining om personar, klesdrakter, invitasjonar etc. "Den hårfrisyra der, den kledde deg ikkje i det heile teke." "Takk for invitasjon til fest. Men eg har ikkje lyst til å kome, sidan eg ikkje trivast så godt med dei folka som kjem." Uh. Hehe. Kanskje litt meir "discretion" her. For eit veldig interessant døme, sjå filmen Rush, om Niki Lauda, og måten han alltid seier det han meiner. Det er også ein måte å vere på, eg trur ikkje vi kan seie at han gjer feil. Men han sårar stundom folk.


Jaja, berre nokre refleksjonar. 

Nei, eg meiner:

Dette er viktige ting, og eg arbeider med dei i ein prosess, og eg trur at for fleire enn meg er refleksjonane ovanfor verdt å lese, og tenke over. Og eg tek gjerne imot tilbakemeldingar.

Friday, October 24, 2014

George Harrison om behovet for erfaring




Dale Allison har også skrive ei god bok om Harrison, som eg enno ikkje har lese. Her er ein blurb


Harrison was the pioneer in making mainstream rock a vehicle for religious convictions. In this respect, he is a forerunner of bands such as U2 and Creed. People often criticized him for being preachy or didactic. Reviewers over the years exhibited either an anxious disinclination to say much about his evangelistic lyrics or showed a condescending tendency to dismiss them. His devotional language was not their language. They regularly thought him sanctimonious and full of irrelevant religious platitudes. Allison's book views Harrison's religious bent as his most interesting trait. Harrison should be admired for having something distinctive to say, and for saying it while knowing that many would not understand and that others who might understand might not be sympathetic. He had the courage of his convictions, to sing to the public what he sang to himself in his heart. Allison traces Harrison's religious pilgrimage from Liverpool Roman Catholicism to a brand of philosophical Hinduism. He sorts through Harrison's musical corpus--through its mixed bag of fragmentary feelings, religious poetry, secular love songs, perceptions of the world, and anxieties about life--to interpret what matters most to Harrison. In short, this is a book about Harrison's religious sentiments as they surface in his songs.

 

Det er for øvrig fascinerande at det innanfor katolsk teologi finst mykje dialog mellom kristendom og austlege religionar, spes. med tanke på meditasjon, teknikkar, kroppspositurar, visdom, prinsipp etc. Hughes skriv om dette også. Interessant nok såg G Harrison også sin austlege posisjon som ein "inklusivistisk" posisjon, dvs. at han ikkje sjølv meinte at han hadde teke eit oppgjer med sin barndoms kristne tru. Vel, om han er innanfor eller utanfor ortodoksi, vel. Men interessant er det. Netflix har ein dokumentar, Living in the material world (Scorcese, 8,1). Verdt å sjå.


Thursday, October 23, 2014

God nok?

Skam er ein issue for meg som eg arbeider med. Men det er godt å vere vaksen og ha perspektiv, og vite korleis ein skal gripe an problemstillingane. Og ting er mykje betre no enn før (ville det vore skamfullt å gje inntrykket av at dei ikkje var det?) Skam er å ikkje vere nøgd med - eller i verste fall å hate - den ein er som menneske, som person. Det dreier seg om identitet, ikkje (berre) ting ein har gjort eller sagt. Og det dreier seg om å ha ideal - sterke eller svake - om at ein bør vere noko ganske anna enn det ein er. Dersom ikkje, er ein mislukka, syndig, uakseptabel, ikkje til å bli lika, ikkje til å bli elska etc.

Eg har ei fin bok, dvs. har fleire, men no tenker eg på ei, som handlar om skam. Der, i eit kapittel, står det om grunnleggjande "fundament" som må vere på plass i personlegdomen for at ting skal vere sunne. Det er slikt som ein finn hjå sunne born, ting som kjem naturleg! Men det er også naturleg at det er mykje uvisse og skam i ungdomstida, når ein er usikker på seg sjølv og samanliknar seg ganske intenst med andre, og er i utvikling etc. I boka mi står det så om fundamenta. Det som er interessant når eg les om desse fundamenta, er at eg instinktivt reagerer på dei. Dvs. det kjem opp idear om at desse er teologisk problematiske, og ikkje er tilrådelege å ta til seg som menneske. Dei er "soft", liksom, "wishy-washy". Lat oss sjå på nokre av dei:

Eg er god.

Eg er god nok.

Eg likar meg sjølv.

Eg er til å like.

Eg er elsk-verdig, i meg sjølv.


Er eg god, slik eg er? Kva betyr det å seie noko slikt? God. Bra! Eg er bra. Av bra kvalitet. Noko verdifullt. Moralsk god. Med ein natur med evne til moralsk refleksjon og moralsk godleik. Dyktig. Med utrulege evner til kreativitet, innsats, tenkning, aktivitet. "Han såg at det var godt." Skaparverket er godt. Det er noko som Gud ynskjer, noko som reflekterer Gud. Eit spørsmål her, er korleis dette samsvarer med pietistisk kristendom. Eg trur dette vanskeleg kan samsvare med den historiske pietismens vekt på menneskets synd og forderv. Eller kva meiner de? Eg tvilar på det, altså. Katolsk kristendom tenker i kategoriane natur og nåde. Der er det meir rom for å seie at mennesket i seg sjølv er godt, jamvel om naturen er fallen. I alle fall er dette eit tema som treng gjennomtenking. B Okkenhaug har skrive ei god bok om det.

Eg er god nok? Kan ein seie det? Er det teologisk akseptabelt? Kva betyr det eigentleg å seie noko slikt? Igjen ei veldig spennande brytning mellom sunn mentalhygiene og min kristendomsbakgrunn. Å seie at "eg er god nok, slik eg er," vart sterkt uglesett der. Det tvert motsette vart derimot ofte, ofte, eg meiner OFTE understreka: Vi er ikkje bra nok, slik vi er. Tvert imot: Vi er djupt syndige, skuldige, og fortener dom og straff, men takk Jesus at du døydde etc. etc. Men går det likevel an å seie at "eg er god nok", utan dermed å kaste vrak på evangeliet? Går det ikkje an å tale på ulike nivå her, liksom? At det går an å vere nøgd med seg sjølv, som menneske, som den ein er? Utan dermed å forkaste at, jo, ein har alltid noko å strekke seg etter, og at ein ber mørket i seg sjølv. Kan eg som menneske kvile i å vere god nok - og ikkje berre fordi Jesus døydde for meg, men også fordi eg sjølv, "inherently" er god nok for både Gud og menneske?

Eg kunne halde fram her. Men igjen, dette er verkeleg eit stort og viktig felt for den kristendomen eg vaks opp med, dvs. konservativ evangelikalisme. M Winell skriv mykje godt om dette, at denne typen kristendom (og her er det også ein del røter både i Bibel og kristen tradisjon) kan ha ein tendens til å nedvurdere eller jamvel neglisjere individet med dets eigne evner, og tilskrive alt godt til Gud, men alt syndig og vondt til mennesket. Men det finst andre måtar å konseptualisere dette her på, som kan fasthalde at Gud er alle gode tings gjevar, og at mennesket ber det vonde med seg, samstundes som ein seier at mennesket har evne til det gode, og jamvel er godt i seg sjølv. Og, at vi kan gle Gud med vår kropp, våre gjerningar, våre tankar etc.

For øvrig er skam interessant. Det skaper spenning, og avstand. Til ein sjølv, til andre menneske, til Gud. Og det gjeld både kropp og sjel. Glover skriv ein del om sex, til dømes. Eit veldig interessant kapittel er det. Om korleis skam kan bli eit slags usynleg hinder som hindrar partnarane i å verkeleg opne seg opp for kvarandre, både fysisk og psykisk. Og om korleis sex ikkje fungerer godt som ein slags "quick fix" for å løyse skamtematikk. Tvert imot insisterer han på at dette med å ha eit sunt og godt sjølvbilete er essensielt for å kunne ha det han omtalar som "god sex".




Denne er apposite.



Og eg vil nemne ei setning til, nemleg denne:


"Eg har trua på meg sjølv!"


Dette er også ein typisk "uglesett" setning i min tradisjon, for det finst ein god del tekstar i Bibelen som talar om å ikkje feste lit til mennesket, men til Gud etc., og så kan dette bli teke på usunt vis. Tenk på nokre av mine mot-respondentar på VD nyleg: "Du stolar på ditt eige vett, Hallvard, og det åtvarer Bibelen imot mange gonger!" Men det ER viktig å ha masse tru på seg sjølv! Glover skriv til dømes: Du som mann, når du møter ein vanskeleg situasjon, så kan du tenke slik: "No matter what comes, I can handle it. I can handle it." Altså: Ein må ha trua på seg sjølv. Og han seier: Om du møter ein vanskeleg situasjon, så tenk: "What would a healthy male do in this kind of situation? And then you go ahead and do it." Men det krev at ein trur på seg sjølv. Ikkje til forkleinelse til å tru på Gud...eller, jo, stundom det, faktisk. Eg trur ikkje at ein kan ta bibeltekstar om å stole på Gud, heilt ukritisk. Bibelen talar ikkje udiskutabel sanning i alle sine vers. Men likevel: Ja, lev med Gud. Ja, anerkjenn han som Skapar. Og samstundes: Anerkjenn at eg som menneske har masse gode evner og verkeleg kan "deal with things".

Som DENNE songen.

Ein kan vel jamvel spele på mange teologiske ressursar som seier at Gud har trua på oss, også. Vi er hans skapningar, jfr. Luthers forklaring til fyrste trusartikkel. Og vi er forvaltarar. Og er åpenbart rikt utrusta.

Wednesday, October 22, 2014






De må lytte til tekstane her, dei er ganske fascinerande.

Tuesday, October 21, 2014

Stress

Eg tenker på stress. Har opplevd noko interessant. Då eg var barn, var eg rimeleg normal. Veldig aktiv, veldig sosial, veldig merksam. Hadde det gøy. Full rulle. Ganske samvitsfull også. Det var mykje det som gjekk skeis. "It's no secret that a conscience can sometimes be a pest." (U2) Så det vart ein "downward spiral" (NIN, om de tek referansane, skjønar de kva djupare tankar eg har med dei) med brytninga mellom samvit og realisme. Eg tenker på dette. Dei siste 15 åra har vore konstant tenkning, konstant tenkning. Og konstant spenning. Og konstant nedstemte kjensler. Konstant tenkning. Konstant lesing. Eg har ikkje vore i kontakt med mitt indre, det har vore for svart. Men eg kom då gjennom dei åra, med mange gode minne og venskap, og utdanning, og godt forhold til familien min.



Men det skjer verkeleg masse interessant når eg no har fått overtaket på heile fundamentalismen, og kan byrje å verkeleg forstå kven eg sjølv er, og kome i kontakt med meg sjølv og min natur. Éi frukt av det er at eg søv betre. Eg har ikkje sove gjennom ei heil natt, nær sagt, dei siste 15 åra. Tenk på det. Har sove lett, og vakna fleire gonger kvar bidige natt, og vore følsom for lyd og lys. Og stresset HAR fått konkrete psykosomatiske utslag hjå meg. Samanbrotet i fjor haust var eit vendepunkt. Eg forstod kor lite kontakt eg hadde med meg sjølv, og kor usunt dette var. ...og kor djupt mitt livssyn var investert i denne situasjonen.

Stress og spenning er ikkje bra for helsa. Guruen Hughes SJ visste naturlegvis om desse tinga: Han skriv konkret i boka si om korleis mange helseplager (han nemner fleire) har bakgrunn i, og samanheng med, problem med Gud. Dvs. korleis Gud og kristen tru er samanvevd inn i liv og sjølvbilete.  Det som no skjer, er at eg søv betre. Har heldigvis gått gradvis betre gjennom dei siste ti-femten åra. Men også konkrete framsteg. Både - heilt konkret, og tidfesta - etter å ha lese boka til James Kugel (takk Gud, takk Kugel).

Er ikkje det rart - og utruleg signifikant? At sanning kan gjere helsa betre? Derav skjønar eg veldig godt behovet for åndeleg veiledning - ikkje berre sånn kjenslebasert, men kombinasjonen av både intellektuell kunnskap og det kjenslemessige. Andeleg veiledning utan breie, informerte perspektiv, både kunnskapsmessig og livserfaringsmessig, kan bli snever, og ikkje i stand til å hjelpe - eller jamvel vere til skade.

Og Kugels bok er berre eit høgdepunkt i ein "drudge" gjennom ein heil haug med bøker. Ei vandring der NLM ikkje gav meg særleg hjelp, men derimot arbeidde imot meg, og det er ei årsak til at deira teologi ikkje bør halde fram. NLM må arbeide for å konfrontere og integrere kritikken, og opne seg opp for: Sanning. Fundamentalisme har verkeleg heilt konkrete "health hazards". Men, mange der gjer sitt beste, så vi får hjelpe kvarandre. Men ja: Eg kan seie at ein ikkje kjem utanom faktisk kritikk av bibeltekstar og gudsbilete i Bibelen. Bibelsynet må reviderast, uansett kor mykje lekfolka og leiarane kjem til å rope høgt om at ein er liberal, anti-kristeleg, sekulær, hovmodig etc. etc.

Og vidare: Eg søv betre - overraskande for meg - heilt konkret, etter å ha lese boka til Glover, og ved å arbeide aktivt for å akseptere mitt indre som eg er, og leve det ut. Han skriv verkeleg mykje om det. Aksepter deg sjølv som du er, som mann, og lik deg sjølv som du er, og gje deg sjølv og dine behov prioritet. Aaaaa - MEN! Eg arbeider med det, og tek steg for steg. Igjen: Dette står i spenning til ein fundamentalistisk appropriasjon av bibeltekstar. Integrasjonen må vere meir fleksibel og nyansert, meir open for menneskelege erfaringar, ikkje berre slik vi lærte på bibelsynskurset i M1, at visse formaningar og bod er tidlause og gjeld uavkorta uansett.

Spenningane i kroppen min blir betrakteleg minska, overraskande nok. Ei side ved dette er naturlegvis at eg som person har ein "sensitive streak" - men ikkje sensitive. Det har vorte forsterka - og fastsementert - av min ungdoms fundamentalisme, og presset ved å etterleve dette, intenst og sterkt. Det sit i både kropp og hovud. Og når eg arbeider aktivt for å skape samsvare mellom det indre og det ytre, og å vere i kontakt med meg sjølv, og la naturen "have its way", så kjenner eg heller ikkje det behovet for intenst å lese teologi.

Ei anna interessant side ved dette, er kor stor rolle seksualitet spelar i dette her, altså. Dvs. at ei skamkjensle - ei kjensle av å ikkje vere bra nok, av å ikkje strekke til etc. - kan skape frykt for å bli "found out". Men samstundes har ein seksuelle begjær etter nettopp å vere intim, og bli "found out". Dermed oppstår ei spenning, der kroppen og sinnet kan gje merkelege utslag for å "beskytte meg sjølv" frå at nærleik kan oppstå. Utslag knytt til kroppsreaksjonar, vanskelege kjensler, intellektuell teologisk tenkning. Mykje mindre av dette no, heldigvis. Det er berre at eg no, når eg ser ting klarare, kan forstå kva det er som har skjedd i livet mitt.

Veldig interessant, dette her. Det viser at Grosz' psykoanalytiske hypotesar verkeleg har mykje for seg. Når ein endrar ved eitt livsområde der ting ikkje er på stell, kan det ha skjulte, men direkte, samanhengar til andre livsområde. Og mennesketsinnet kan ha veldig sofistikerte måtar å ordne i desse tinga på, i det ganske umedvite! Utruleg interessant er det. Derav, igjen, det seriøse behovet for integrasjon av seriøs teologi, seriøs åndeleg veiledning, seriøs medisin. For vi som menneske er einskaplege, og ikkje "compartmentalized".

Ja. Eg tek dag for dag, og freistar å finne ein veg i livet mitt. Eg er på veg. Kven veit kva som skjer rundt neste sving. Men ting er betre, mykje betre, takk Gud.

Monday, October 20, 2014

19 s i treeiningstida, 1 Mos 1


Her er preika for i går. Kyrkja var nær sagt full, det var to dåp, barnekor, konfirmantpresentasjon, oppmøte frå NKS-kvinner, og og generelt god stemning. Eg fekk gode tilbakemeldingar på preika, og det var også hyggeleg. Eg freista å tale om ting som er viktige for meg sjølv, og det resonnerte med folk. Så kan ein også diskutere teologien, som alltid. Uansett: 


"Vann forandrer alt"

I dag for eit år sidan låg eg i senga og var ganske sjuk. Eg hadde ein slags lungebetennelse. Då fekk eg eit bilete inne i hjarta mitt, ein slags lengsel. Eg tenkte at eg måtte meir ut i naturen, stresse mindre, ha det mindre hektisk. Så i det siste året har eg byrja å drive meir med friluftsliv. Sånn å vere ute i skogen, fiske, tenne bål, gå på tur, overnatte. 

Eg har, som ein god vrådøl, alltid lika godt å gå i fjellet. Men no fann eg ut at eg måtte kjøpe meg eit skikkeleg telt. Så det gjorde eg, og ein dag tok eg med meg teltet og stormkjøkenet ut for å teste dei ut. Eg gjekk opp mot Roholdtsfjell og fann meg ein fin stad med utsikt og slo opp teltet, og så skulle eg til å lage noko mat.

Men i det eg tok fram stormkjøkenet og maten, slo det meg: Det er ikkje noko vatn her, verken ei tjønn eller ein bekk. Men eg treng jo vatn. Eg treng vatn til å drikke når eg er tørst - og eg treng det til å koke suppa mi - og eg treng det til å skylje og vaske stormkjøkenet etterpå - eg treng det til å vaske meg. Det var ei nybyrjar-tabbe eg hadde gjort, og eg lærte noko essensielt: Vatn - og store mengder av det - er essensielt for oss menneske i vårt daglege liv. Det er sant, som Kirkens Nødhjelp seier i slagordet til sin TV-aksjon: Vatn forandrar alt.

Takkofferet i dag går til kyrkjelydsarbeidet, mellom anna til salmebøker, og vi skal ha takkoffer til Kirkens Nødhjelp her i Vrådal på jolaftan. [Eg gjekk litt inn på årsakene til dette]. Men det kjem bøsseberarar rundt i husa våre i dag for samle inn pengar til nettopp reint vatn for dei mange menneska som manglar dette. Og no skal vi gjere eit eksperiment. Eg har fått hjelp av ein konfirmant, og han skal ta denne bøtta, og gå ned til Vråvatn og hente vatn medan vi ventar.

[Hente vatn...stille i kyrkja]

Stian gjekk og henta vatn til oss, og det tok nokre minutt. Det var litt keisamt å vente, kanskje. Men rundt om i verda er det så mange som ein milliard menneske som må gå og hente vatn i bøtte slik, kvar dag. Mange unge jenter må gjere den jobben, og dei må gå fleire kilometer. Mange av dei kan difor ikkje gå på skule, og det er ikkje uvanleg å få helseproblem av det. Og mange stader kan vatnet vere skittent og ureint. Kirkens Nødhjelp fortel at 2,2 millionar menneske døyr årleg av mage- og tarmsjukdomar som fylgje av ureint vatn. I slumområde i store byar må ein ofte kjøpe vatn til dyre prisar, og dei fattigaste har ikkje råd til reint vatn.

  
Så de skjønar kva eg meiner: Kirkens Nødhjelp sin aksjon er veldig god å støtte: Her gjev vi pengar til ein organisasjon med lang fartstid, som også er velkjent for å drive på ansvarleg vis, slik at menneske verkeleg får hjelp. For den som trur på Gud, og trur at Gud er kjærleik, og at han elskar oss menneske, så er det lett å slutte til at det verkeleg er Guds vilje at desse menneska får god tilgang til reint vatn. Og det er ei oppgåve som vi kan bidra til. Eg såg nyleg ei forelesning av Bill Gates, grunnleggjaren av Microsoft, ved Harvard University. Han fortalte at det tok han mange år etter studia før han skjøna at millionar av menneske døyr kvart år, fordi marknad og stat ikkje bryr seg om å hjelpe dei. No har han gjeve bort størsteparten av formua si, for å avhjelpe sjukdomar som malaria og AIDS. 


[Eg veit at eg ikkje er den frommaste her. Jesus åtvarar mot hykleri. Ok. Men eg seier det eg har sagt ovanfor, likevel. Vi får prøve å hjelpe kvarandre å gjere det rette. Men tenk på to ting i videoen: Gates skaper begeistring: Folk opplever det som godt å tenke på å gjere det gode for å hjelpe folk. Og: Gates er prega av kristen tradisjon, han siterer jamvel Bibelen, som MOR HANS har lært han. Det mor hans gjorde i oppsedinga, bar frukt via verdens rikaste mann. Men den videoen over er ganske rå, altså. Gates veit at han talar til verdas mektigaste og smartaste folk. Og han køyrer på, med ein bodskap om ansvar, nestekjærleik og humanitet. Jfr. særleg avslutninga hans.]

Vatn forandrar alt, seier Kirkens Nødhjelp. Det var det eg også opplevde då eg var ute og campa. Vatn betyr mykje for oss menneske. Difor er det ikkje så rart at vatn også nemnast ofte i Bibelen. Det vert bruka som bilete og symbol for viktige sider av livet. I salmane står det for eksempel om kor godt det er å drikke vatn når ein er tørst. Og så brukast tørsten som eit bilete på lengsel etter Gud. "Som ein tørstande hjort lengtar etter vatn, lengtar eg etter deg, min Gud", står det i salmane. For salmisten var det noko trygt og godt å vende seg til Gud, noko som gav han håp for framtida.

Det er ikkje alltid så opplagt at vi kjenner det på same måten - at Gud er noko ein lengtar etter. Det veit eg sjølv, frå eiga erfaring. Men det er ei øving som eigentleg er interessant å gjennomføre for alle menneske, jamvel dei som ikkje er kristne: Kva tenker du på når eg talar om Gud? Kva bilete får du opp? Og viktigare: Kva kjensler er det som oppstår inne i deg? Er dei gode og trygge? Eller kanskje angst og frykt? Er Gud som friskt vatn for deg? Eller kanskje du tykkjer vatnet luktar vondt? Kanskje du er redd for at det er giftig, og at det vil skade deg?

Eit nytt spørsmål: Korleis lengtar eg etter at Gud skal vere, dersom eg sjølv fekk bestemme? Kan det tenkast at Gud vil fortelje deg noko, gjennom dine lengslar etter Gud? Det er ein slik prosess som kallast åndeleg veiledning, når ein gjer det saman med ein vis person som trur på Gud. Ved å gå inn i ein slik prosess, kan ein få hjelp til å drikke vatnet, så å seie, og å kome nærare Gud.

Vi kan bruke vatnet til å drikke oss utørste. Men vi kan også bruke vatnet til å bade i, og vaske oss. Vi blir kvitt skitt og sveitte og salt på kroppen, og vi får slengt oss rundt og bruka kroppen. [Eg viste ved å vaske hendene mine i vatn, slik eg drakk vatn ovanfor. Resten av avsnittet hoppa eg over. Det vart for dårleg tid, og for mange trådar] Eller vi kan dusje og vaske oss på badet om morgonen. Ein gong tok Jesus jamvel vatn i eit vaskefat og vaska dei skitne føtene til læresveinane sine. Han sa: Slik eg vaskar føtene dykkar, og tener dykk, slik må også de vaske føtene til kvarandre, og tene kvarandre. Slik eg har elska dykk, slik skal også de elske kvarandre. Slik viste Jesus sin kjærleik med å vaske føtene.

Men Bibelen talar også om ein annan måte å bli vaska med vatn på, og det har vi faktisk sett i gudstenesta i dag: Då vesle Frigg og Eira vart døypte i dag, vart dei vaska reine. Dei fekk tilgjeving av Gud, og dei vart Guds born, og dei vart med i den kristne kyrkja. Det er rart å tenke på, men slik trur vi. Vi ber fram det vakraste og mest dyrebare og mest sårbare vi har, dei små borna våre. Vi ber dei fram for kyrkjelyden, og fram for Gud. Og Gud kan bruke det heilage vatnet som eit symbol og som eit middel for at dei små borna skal få kome til han i dåpen.

Sidan dåpsvatnet er heilagt vatn, så er det mange som likar å kjenne på dåpsvatnet og teikne seg med krossmerket, for å minne om at dei er døypte, og er Guds barn. Det gjer eg også som prest av og til [eg viste på ein konfirmant, som kom ned til døypefonten]: Eg dyppar fingrane i heilagt vatn og teiknar krossmerket på panna, for å gje ei velsigning i Guds namn. Og i mange kyrkjer er det vanleg å gjere noko av det same på påskedag. Då feirar ein Jesu oppstode frå dei døde, og samstundes sprutar ein dåpsvatn utover kyrkjelyden for å minne om at vi er Guds barn og har håp om evig liv.

Slik er det - vi lever i Guds skaparverk, og her er vatnet viktig for oss, både for det som har med kroppen å gjere og det som har med Gud å gjere.

Ære vere Faderen og Sonen og Den Heilage Ande, som var og er og vere skal, éin sann Gud frå æve og til æve. Amen.


Saturday, October 18, 2014

Ok 2 be a guy

Boka til Glover ganske hardcore for meg. Dvs. er ganske, hm. Viktig, og boka talar til meg, og endrar meg. Og gjev meg mange "aha"-opplevingar. Og hjelper meg vidare. Og å sjå ting annleis. Oppføre meg annleis, og vere meir komfortabel med mitt indre, og mine driv. Både og menn og kvinner er samansette og komplekse folk, og kvar av oss har noko kvinneleg i oss, og noko mannleg. Men det er tendensar, så å seie. Det gjeld å finne seg sjølv, og bli komfortabel med det, tenker eg på. Noko eg tenker på. Kvinner er meir verbale, meir andletstolkande. På kaffibarar er det sånn 70% damer, ofte. Ok å vere mann der også. Det er berre færre av dei, og det har med natur å gjere, meiner eg. Sjeldan ein ser to menn sitje ved eit bord. Det hender, og eg gjer jo også det av og til. Men oftast er det to kvinner, eller mann og dame. Litt som på retreat. Men for meg i min overgangsperiode har det vore skikkeleg bra å reise på retreat. Det skriv også Glover om: Sunt for menn å vere åleine, på hytta, på vidda, i skogen etc. Bli van med sitt eige selskap, så ein ikkje blir for "needy" i møte med dama. (Interessant nok).

Menn tenderer til å like å gjere ting fleire saman. Og ofte gjere aktivitetar saman. Gjerne fysisk. Ikkje berre sitje og snakke. Men det skjer også. Og når eg samlast med buddies, er det interessant at vi gjerne snakkar om dame-issues, og også andre ting som er viktige for oss, naturlegvis. Arbeid, kristendom, mannsrolle. Men det går mykje i damer. Og Glover skriv noko viktig om dette! At menn paradoksalt nok kan ha veldig intime samtalar om desse tinga, sidan det spenningsfulle knytt til kjønn og seksualitet ikkje kjem inn og "rotar ting til". Det er ikkje "spel", liksom, og seksuelle kjensler oppstår ikkje. Han skriv meir, som eg kjenner meg att i. At menn som er i forhold har verkeleg veldig godt av slike "mannesamtalar" med andre menn. Kvifor? Vel, fordi ein kan dele sårbare og vanskelege ting med andre menn, få støtte, og få ei stadfesting av sine maskuline kjensler, haldningar, handlingsmønster. Kvinner ser stundom ting annleis enn menn, og for menn kan det vere godt å bli "backa opp" til å fylgje sitt indre kompass - og mange kvinner kan setje pris på dette, skriv Glover. Og elles, ja, kan ein bli meir sunn og heil ved å dele ting med mannfolk, og så kome attende til forholdet og vere meir sjølvstendig og sjølvsikker.

I det heile mykje Glover skriv som er superinteressant og innsiktsfullt.













Ein annan ting eg har fundert på, er at. Som prest er det...ofte ein må vere positiv og imøtekomande og omsorgsfull. Det er ikkje alltid like enkelt. Men uansett. Ein må vere ein hjelpar. Det eg tenker på, er at når ein blir meir badass i måten ein, vel, smiler, møter folk etc. (eg tenker på å la det bli samsvar mellom det indre og det ytre, jfr. coveret til høgre), så blir det fort konfrontasjonar med kvinner. Dvs. ein kan tendere til å blir meir "off-putting" mot dei kvinner som ikkje er aktuelle "kandidatar", og som freistar å konfrontere ein. "Yeah, dette meiner eg, og eg høyrer på det du seier, men, vel, eg kjem ikkje til å endre standpunkt." Og ein får meir "bond" med mannfolk, liksom. Eg har tenkt noko på at det er noko med konsentriske sirklar av signifikante menneske i eins liv. Det er slik naturen fungerer, trur eg. At dei som står ein nær, betyr meir for ein, in terms of influence. Og det er jo utruleg viktig for eit ektepar, til dømes, å ha kontinuerleg, open og ærleg dialog.




Dette eg skildrar ovanfor, er tendensar eg erfarer i mitt eige liv når eg no går i gang med rekonstruksjonar. Eg seier ikkje at eg berre skal fylgje verken Glover eller min eigen natur ukritisk. Men det ER interessant å sjå mekanismane. Mange av dei er konflikt med feministiske ideal, må eg seie. Ikkje at eg er imot feminisme, som sådan. Men - "let the real me talk" - ein skal ikkje fornekte fenomen ein opplever, men heller vere open om dei, og tillate dei, og reflektere over dei, meiner eg. Og når ein som mann gjer det, kjem det ofte gode responsar hjå kvinner. Men kva veit eg. Ikkje nok. Og eg ser absolutt mykje godt ved at menn har måtta forholde seg til kvinneperspektiv. Så det gjeld å tenker med visdom og raushet om desse tinga, og ikkje skape kjønnskamp (spy!)

Men: Eg er lei av skam. Eg skal seie noko meir, sidan no eg er i det introspektive hjørnet. Skam påverkar teologi. Skam påverkar teologi. Skam påverkar teologi. Korleis? Fordi skam - det å måtte skjule seg sjølv, fordi det indre er for smertefullt, og fordi ein hatar det - skaper spenning i heile personlegdomen. Og dette slår inn i teologisk tenking, har eg erfart. (Rigiditet, "no-go-zones" etc.) Fascinerande også å tenke på at skam skaper avstand mellom menneske. "Kom ikke nærmere!" var tittelen på Trond Kirkvaags bok om far sin. (Men Rolf hadde nok ein del store problem!) Skam skaper smerte, og det gjer at andre ikkje må kome for nær, for det blir for smertefullt. Ein kan bli "funne ut". Det er ikkje samsvar mellom det indre og det ytre. Det indre må skjulast. Det er rom der, som ikkje må opnast. Kvifor? Ein fryktar kanskje å bli avvist, å ikkje bli elska, å bli latterleggjort.

Så skam er litt som å halde ein buldrande okse eller noko slikt, låst nede i ein kjellar. Kjellarlemen ristar, og hengslene er lause, og låsen heng såvidt på. Difor er løysinga på skam, skriv Glover mykje om, å opne opp "in a safe space", og lære at når eg tek ut oksen, så går han ikkje berserk og skadar andre. Ein tek med erfaringar frå visse relasjonar, inn i andre. Kanskje vil nokon bli støytt unna. I praksis skaper "perfeksjonisme" og sånt langt meir avstand mellom folk enn sårbarheit. Men om nokon blir støytt unna, vel, så er det slik. Betre å vere ekte enn falsk, liksom.

Sånn som no. Kanskje nokon vil tenke: "Huh, kvifor skriv han så mykje touchy-feely på bloggen sin? Og så så ekshibisjonistisk!" Yeah. Mange vil mislike det, og andre vil like det, men kan Knausgård, kan vel eg. Eg har tenkt på dette. Etter å ha lese Glover, bestemte eg meg for å "go public" med mine bibelsynsgreier. Betre å "come clean", og la folk få vite kven eg er og kva eg meiner, enn å leve livet mitt i kamp med indre skyggar ("kva vil han tenke, kva vil ho tenke" etc.) Interessante ting har skjedd: Eg har for fyrste gong opplevd at nokon har vorte "hissig" på meg. Veldig sunt for meg! Konfrontasjon. Eg har fått meldingar i innboksen min på FB frå sentrale kristen-folk som seier at eg fremjer sekularisering og tek frimodet frå unge kristne. Konfrontasjon! Sunt for meg. "Let the real me talk to the real you".

Og så har eg fått andre meldingar i innboksen min. Folk som seier: "Kjære Hallvard. Tusen hjarteleg takk for det du skriv. Det er så viktig, og så godt å lese. Stå på." Mao. halvparten positive, halvparten negative. Kva skal vi seie?




Så ja. Det er noko veldig godt og sunt i å kome ut av skjellet (tenk på den metaforen!), og møte andre menneske (fortrinnsvis folk ein kjenner) slik som ein er, og dei er slik som dei er, og det blir konfrontasjonar, og eg veit kvar eg har dei, og dei veit kvar eg har meg. Det er i alle fall teorien. Det er ein lang prosess å gjere dette her. Men når ein veit retninga, kan ein arbeide i den retninga også. Eg har mykje å lære, ja. Men eg tenker på desse tinga. Eg tenker også ein del på kor viktig det er med farskontakt for unge gutar og menn, altså. Men det er også eit stort tema. Nok no.

Friday, October 17, 2014






Eg tenker på dette. Alanis er spot on, som vanleg. Eg les ein del om dette i Glover, og det resonnerer hjå meg. Om skam - å ville vere ein annan enn den ein er - og om å ta sjansen på å bli elska, som den ein er. Det kan krevje mot, og tid, og nærleik. Og eit viktig premiss for det, er at ein fyrst likar, og elskar, seg sjølv. Alanis er kvinne, men det kan vere bra å ta imot kvinneråd også. Har fått litt hm, second thoughts med det. Dvs. er litt meir var på det. Men dette er viktige ting. Mange menn har også vanskar med dette, meiner eg. Eg tenker også ein del på at "naturen" er som han er. Han "er" der, og gjev ein slags roadmap, så ting kan gå mykje av seg sjølv, når ein fylgjer han. Dvs. at naturen gjer at foreldre elskar sine born, vener har det godt saman, mann og kvinne elskar - og treng - kvarandre. Så gjeld det å bli vis mtp. å la naturen blomstre i sunne og gode retningar. Men det er mykje "compass" i naturen, sånn i seg sjølv, når ein berre blir kjent med han. Yeah.

Thursday, October 16, 2014



Eg likar dette klyppet.
Eg diggar Constantine i denne rolla.
Eg kjenner affinitet med han.
Eg likar at eg kjenner affinitet med han.



If only...
SHARE if you agree.

Verkar fornuftig, ikkje sant? Yeah. Men "people are bodies, they don't have them." Eg snakka med, uh, ei signifikant dame i livet mitt for ei stund sidan. Ho sa: "Ja, utsjånad er ikkje så viktig når du skal sjå etter ektefelle. Venleiken blir jo uansett svekka etter ei stund, når dama blir eldre!" Eg tenkte, den gongen: "Ja...uh...fornuftig, det der. Ja." Men kjenslene tala eit anna språk. No tenker eg: Sånn tenkte ho. Men eg tenker annleis, sidan eg er meir i kontakt med mine mannskjensler. (Vi hadde båe rett. Det er berre at menn og kvinner tenker forskjellig om desse tinga, ofte). Kropp og utsjånad betyr verkeleg mykje for ein mann. Men kropp og utsjånad uttrykker det indre. Og ein vil gjerne tykkje at den er vakker (i det minste "vakrare"), som har ein personlegdom som er vakker, og som går godt overeins med sin eigen. Så desse tinga heng saman.  Så dersom vi byter ut "instead of" med "as well as" i plakaten ovanfor, så er vi rolling.

I det heile understrekar Glover at det er viktig for ein mann å vere mykje i kontakt med andre menn, for å kome i kontakt med sine maskuline kjensler. Det trur eg er veldig viktig. Eg har ikkje vore medviten om det, men er det no. Det er verkeleg ein slags gamechanger, dette her, når ein blir medviten om desse tinga.

Tuesday, October 14, 2014

Etc

Eg har skrive nokre refleksjonar om NLM-uttalinga, etter oppfordring frå min ven Oddvar. Det er, som eg skriv, kjappe refleksjonar, meint til å skape dialog. Det er ikkje kjempegrundige greier. Ok, nok devaluation! Bli gjerne med i diskusjonen på VD. Det er HER. Så nokre ting:

- Eg tenker på Alicia Keys. Tykkjer synd på ho. For mange år sidan poengterte eg at tekstane hennar ikkje "går opp". Pdes. seier ho at i eit forhold må båe partar elske kvarandre utan betingelsar. "Love when you're right, when you're wrong, when you're weak, when you're strong" etc. I andre tekstar skriv ho om forhold som tek slutt, og at det er på tide med det no. Hm.

Keys vart eldre. Ho vart i lag med Swizz Beats. Eg stussa veldig på dette. Passar DEI saman, liksom? I eit intervju på youtube seier ho det same. Ho tenkte at dei ikkje passa saman. Dei var ulike. Men så vaks det fram noko. Og Keys ville ha baby. Vel. Eg håpar dei klarer å halde saman. Eit anna vesentleg problem er at Beats var gift med ei anna dame, og hadde eit lite barn - medan han vart involvert med Keys. Så det vart ein lang affære, etter alt å døme.

På plata på denne tida syng ho om at "kjærleiken er blind" og at det ikkje var mogleg for henne å stå imot. "Too bad that love is blind." Og at venene rådar ho bort frå det ho driv med. "But I don't care, I'm over the edge." Hm. Men er det noko å byggje eit ekteskap på? Kan det same skje når som helst i framtida også, med Keys, og Beats? Det høyrer med til biletet at Beats også har vore utru fleire gonger tidlegare, skal ein tru nettet. Vemodig, på sett og vis. Så det gjev ein flavour til denne fine songen:





When they lay me down, put my soul to rest
When they ask me how I spent my life
At least I got to love you, when it's all over
When it's all said and done, when it's all over
At least I got to love you, at least I got to love you


Ho syng om sonen Egypt, som er med på slutten av songen. Veldig fint, eigentleg.


- Så skal eg dele ei problemstilling til. No kjem de inn i mine irrgangar, og der er det ikkje berre trivelege ting. Til sundag er det gudsteneste. Preiketeksten er i utgangspunktet frå Matt 5, bergpreika. Jesus seier at ein ikkje skal bli sint. Den som er sint på bror sin, skal dømast.

Tenk litt på det. Ein skal ikkje vere sint.

Hm.

Den som fornærmar bror sin, kjem for det høge råd.

Den som kallar bror sin ein "tosk", er skuldig til helvete.

Eg tenker på: Dersom ein tek desse orda på face value og lever etter dei...eg meiner. Hm.

Det er ikkje enkelt. Eg er eldre no. Eg skjønar, og har sjølvtillit til å seie, at desse tekstane "i seg sjølv" har kraft til å skape store problem i menneskeliv.

Tenk:

Ein skal ikkje ein gong bli sint på bror sin.

Og eg som arbeider med å uttrykke kjensler, og å våge konfrontasjonar, fordi eg trur dette er sunt.

Kjære Gud, korleis heng desse tinga saman?

Jesus var sint. Mange gonger. Han skjelte ut farisearane. Etter noter.

Han var irritert på læresveinane sine. "Åhhr, kvifor må eg halde ut med dykk??"

Korleis heng dei saman?

Paulus var mange gonger sint.

Ender han opp i helvete for det?

Jesus kalla Herodes for ein "rev". Er det ok, liksom?

Han skjelte ut farisearane med mange stygge ord.

Eg tenker på Luther. Han var ekstremt "liberal" i ordbruken sin og utskjellinga si. Ikkje eit eksempel til etterfylgjing. Men, den som kallar sin bror ein tosk, skal til helvete.

Huh?

Eg meiner, korleis kan ein ta desse orda på alvor, slik dei står, og leve etter dei?

Helvete - evig, intens pine som ein aldri kjem ut av. Skremmande.

Korleis skal ein ta desse tekstane på alvor?

Korleis kan ein vere "fri og glad" med slike retningsliner?

Eg berre spør.

Hadde eg vore i Israel på Jesu tid, kunne eg spurt kva han meinte.

Konfrontert han.

Det kan eg ikkje no. (Eller kan eg det?) Det er noko av problemet.

Vi fekk tekstane, og vi må forholde oss til dei.

Som om dei var skrive i stein.

Eller...?? (Nei, det kan ikkje vere slik)

Er det slik: Kvar gong du ser og høyrer ein person seie: "Han er ein skikkeleg dust", så kan du tenke inni deg: "Jaja, off to hell for you."

Ok? Ikkje? Så kva er det, då? 50/50-sjanse for at han kjem til helvete? Russisk rulett med tre kuler i kammeret?

Forstår de kva eg meiner? Det held ikkje å svare - som det ofte gjerast - at, "vel, vi har nåden, og må stole på Gud" etc.

Ein må kome til rette med det tekstane faktisk seier, etter sin ordlyd. Jesus snakkar ikkje om Guds nåde.

Eg sjekka ein preikekommentar. Det stod: "Det er en utfordring å legge fram Jesu sterke krav her uten å la nåden 'slå dem ihjel'"

"En utfordring", ja. Og eg visste: Denne utfordringa finst det ikkje fasit på, og det er ei veldig skarp og vanskeleg utfordring.

Eg skal ikkje sleppe dette så lett no, som eg ville gjort før. Eg slepp det ikkje så lett, nei.

Kan ein ha tekstane som absolutt normative, og unngå dei mange absurde tankane eg har lagt fram ovanfor? Vel, korleis?

Få kristne vågar å setje spørsmålsteikn ved tekstane, eller deira autoritet for oss.

For Jesus knyter så enormt sterke åtvaringar til å gjere det.

Og likevel er det den historiske prosessen: Vi lever ikkje side om side med Jesus, og kan ikkje snakke med han.

Og vi veit mange andre ting enn han etc.

Igjen: Historisme-temaet. Eg trur ikkje vi kjem unna det: Å setje Jesu ord inn i ei større ramme, der orda ikkje kan få det absolutt siste og absolutt autoritative ordet.

Men kva rolle skal dei ha?

Allison har mykje godt å seie her. (Og eg trur ikkje vi kjem unna dette: At orda må setjast inn i større og stundom kritisk perspektiv, og at det er SANNING som påkrev dette, og at Gud stundom er på sanninga si side, imot Jesus.)

Angst - det er å leve med uvisse, og ein slags frykt. Bibelen er ein god del stader "set up" for å skape angst. Valdsame åtvaringar, og mangelfull informasjon om når ein rammast av dei og ikkje.


Men det er gode ideal å ikkje vere stygg mot sin bror.


Eg kunne ha repetert prosessen ovanfor med versa som fylgjer etter: Forlik deg med din bror.

Ok, kva betyr det? Kor store ting må forlikast? På kva måte? Etc. Og faren er: Du vil ende opp i helvete, om du ikkje gjer det. --> Uvisse og angst.

Så det krevst mykje visdom å behandle desse tekstane. Det er masse makt i dei, masse kraft, spes. når dei takast i bruk innanfor eit fundamentalistisk paradigme.

Yeah. Dette er berre refleksjonar. Berre kom med innspel.


Uansett kjem det mange småborn i gudstenesta, så eg har valt ein annan tekst, om skapinga.