Wednesday, January 28, 2015

På tur til Ljosvatn, Vrådal

Eg arbeider med å finne meg sjølv, og utvikle meg, og finne ut korleis eg skal leve sunt. Det har eg arbeidd ganske konsentrert med det siste året. Eit neste steg for meg då er å reise ut på ski, og overnatte i ei hytte. Eigentleg tenkte eg åleine, og så traff eg ein kamerat (Thomas B) og spurte om han ville vere med. Han ville, men kunne ikkje likevel pga. arbeid. Det var kanskje like greitt, for det var ganske slitsom tur! Masse hard trening. Det kjem eg til.

Før eg reiste på tur, reiste eg til min gamle klassestyrar Birger S i Vrådal og fekk gode tips. Han fortalte mykje om kva eg trong å ha med, for hytta. Og han gav gode råd for ruta. Det skulle vise seg å bli veldig verdifullt. Eg har fått meir respekt for å berre "satse på" å finne ei rute, når det er mykje sno. Det er best å planleggje godt. Så det var fjellvettregel: Lytt til erfarne folk. Lat meg seie at Birger og Sportsfiskarlaget i Vrådal legg ned utruleg mykje arbeid for å halde ved like hytter, fiskevatn og anna. Og det kostar lite å vere medlem, og få masse fordelar.

Så i går pakka eg sekken opp, med masse stash. Eg tenkte at sekken vart tung, kanskje 10 kg. Men eg fekk faktisk bruk for omtrent alt saman! Så det var godt pakka. Alt eg mangla var nokre crocs, for det var skikkeleg fuktig på golvet i hytta. Men eg bruka fjell-sko-posane eg fekk av Kjetil til jol, og dei fungerte godt. Og eg fekk varme sokkar av Leif O, og dei fungerte også veldig godt. Uansett. Sekken vart tung, så det vart trening, ja.

Eg starta frå skyttarbanen i Vrådal, oppe ved Heia. Det var fint ver og sol, og rundt 7 minus. Så det var veldig fint. Der eg starta, traff eg Brit I, også ein gamal lærar. Ho er også sånn typisk Vrådal eldsjel som gjer mykje godt. No var ho ute og tok vekk greiner frå løypa. Så var også gode Kjell L frå Kviteseid der. Han har vore mykje på tur i området, og sa at eg fekk ein fin tur, og at hytta vart raskt varm.

Allereie oppe ved kassa hadde eg merka at eg starta å få gnagsår. Så eg måtte stoppe ein halvtime og få i meg noko drikke og noko appelsin, og få på sportsteip. Moralen er: Med éin gong ein kjenner at det kan bli antydning til gnagsår, så bør ein ordne det! Eg venta litt for lenge, og fekk nokre blemmer. Men det gjekk greitt. Frå kassa og oppover var det for øvrig ikkje laga løyper. Så då tenkte eg at dette kom til å bli tungt. Og det vart det.

Eg tenkte turen ville ta 3 timar eller noko. Men det tok 5, og eg vart ganske utslitt. Heldigvis hadde eg lest Monsen på førehand. Han sa: Stopp opp og få i deg karbohydrat. Og det gjorde eg: Appelsin, Smil, Nøtteblanding, Te. Utruleg korleis det funkar, altså. Ein får rask energi, og kan køyre på meir. Eg tenkte også på ein kommentar eg hadde sett, til ein youtube film. Der ein skriv: "Slik går det når ein ikkje får i seg næring undervegs." Denne filmen:




Uansett, på tide med eit bilete.


Her har eg gått eit stykke opp ovanfor kassa, og har Roholtsfjell i bakgrunnen. Såg finare ut i røyndomen! Det er veldig fint å gå til toppen om sumaren. Det er liksom den tredje av dei tre knattane bak meg. 

Så har eg fått skikkeleg bra nytte av utstyret mitt. Bergans Helium sekken er gull. Bergans Heilhorn jakka er skikkeleg god. Sånn nakke-skjerf frå forsvaret, og genser frå forsvaret. Heilt topp. 



Og i stor versjon:



Sånn ser det ut, ned mot Vrådal. Veldig fin utsikt her oppe.


Eit rart tre eg såg. Uansett, eg tok den gamle "rundløype"-vegen oppå her. Men det var ikkje trakka opp. Så det var litt tungt. Så kom eg til "Svåun", og der går det opp og opp og opp. Tungt, men også veldig fin natur. Så kom eg opp til "Vesle Roholtsfjell", dvs. vatna ved sida av. Det var is her, så her gjekk det fint å gå.

Slik såg det ut (Igjen, mykje finare i røyndomen enn det eit bilete med minikamera kan fange opp! Det var sånn: "Wow!"):





Og i stor versjon:




Skikkeleg fint, ikkje sant? Dette er Damtjønn. Som ein kan sjå, er sola i ferd med å gå ned. Eg tenkte å vere framme i god tid før det. Men det var godt eg hadde god tid, elles kunne det blitt skikkeleg mørkt. Hadde ikkje vore krise, eg har lykt, og eg kjenner området. Men det kunne teke noko meir tid.

Rundt her skjedde det noko ganske merkeleg. Eg har med kart og kompass. Men her byrja kompassnåla å danse rundt, og ville ikkje kvile éin stad. Eg fatta ikkje kva som var gale. Det var knapt mogleg å finne retninga, på kompasset. Eg visste jo kvar eg var, så det var ingen problem, slik sett (sjølv om eg gjekk feil eit lite stykke nedanfor: Det er ein viktig lærdom: Når ein manglar sikt, så er det veldig lett å rote med kvar ein skal, og kvar på kartet ein er). Nokon som har opplevd noko slikt før, dvs. det med kompasset??

Vel, ned ved "dei vie myrane," og så var eg framme til slutt, ved Ljosvatn. Eg måtte få henta vatn, og så fekk eg fart på ovnen (hadde med lampeolje, som vart lenge og vel!) Det var godt å få det litt varmt. Det vart ganske fuktig der, men. Og godt å få pasta med mykje fett (mmm...), og sjokoladepudding.



Sånn såg det ut inne i hytta. Eitt lite rom, men det var bra nok. Eg trur det er ein del betre å bruke hytta og staden på sumaren. Det er kano til fri bruk der. Og det er eit fint utsiktspunkt litt borti der. Og det er grill der, som ein kan bruke ute. Plass til tre stk i hytta.


Hehe, sånn ser det ut når ein tek bilete av seg sjølv i eit veldig mørkt rom, og brukar blitz. Var skikkeleg godt å få på seg varme ullklede. Det er veldig viktig å ha med, i tørre posar. Eg skulle berre hatt ein ull-boxer. Det mangla eg. Uansett, eg la meg rundt 2000, og stod opp 0900 (måtte opp nokre gonger for å gå på do, eg drakk te, det var nok litt dumt). Men eg måtte sove skikkeleg ut, hadde vorte veldig sliten. 

Og elles: Å reise på slik tur er som å vere på retreat. Ein får ro og stillhet til å tenke over livet, utan forstyrrande impulsar. Så eg tenkte mykje. Var også fint å lese hytteboka. Mange sentrale folk i Vrådal og Kviteseid brukar hytta og staden ofte. Særleg juni og juli, men også haust. Veldig få om vinteren.

Det gjekk fint å sove der. Varmen frå omnen heldt i mange timar, dvs. varmen hadde sett seg i veggane. Men det var ganske kjølig og fuktig om morgonen. Det var veldig mildt ute også. Er nok betre å reise om sumaren. Det såg slik ut då eg opna døra om morgonen. 



Litt groggy. Men her er logoen til sportsfiskarlaget, som fortener stor takk. Det er gratis å låne hytta, for medlemer. Og den står også open. (Ingenting verdifullt der). Ved bruk om sumaren må ein avtale på førehand.

Etter kvart kom det ein del sno og tåke. Dei smørefrie skia som eg lånte av pappa, var veldig fine i oppoverbakke, men ikkje så gode i slikt ver. Det klabba, og dei gjekk ganske sakte sidan det ikkje var trakka opp løyper her. Men dei fungerte! Trur kanskje det er betre å kjøpe smøreski med feller. Alt til sitt bruk. 



Eg såg ein elg som trava over vatnet. Dette er Ånevatn. Sjå om du ser elgen. Veret er ganske dårleg, som de også kan sjå. Men også festleg med sno og tåke. Problemet var mest at det var så vått.



Her er rakkaren. Men det var eit skikkeleg fint syn å sjå elgen springe over vatnet, langt der nede. Var for øvrig masse elgespor på vegen. 


Framme nede ved Sinnes. Ein kan køyre herfrå og heilt opp til Ljosvatn. Men ein må vere medlem i Fiskelaget og betale 20 kroner, og få ein nykjel til bommen. Merely formalities. Så kan ein køyre heilt opp, og fiske, grille, padle kano, slappe av. Det er heilt roleg der oppe, og milevidt frå folk. 


Her var eg sliten. Men no kunne eg få transport av pappa opp til bilen min, og så køyre sjølv. Vråvatn i bakgrunnen. No fylgjer ruta eg tok, på kart.




Og så eit oversiktskart.


Ein lang og fin tur. Veldig god trening, må eg seie.

Sunday, January 25, 2015

I dag helsa eg på ein hund. Det var koseleg. Den var glad.

I dag åt eg lunsj med familie. Og så kake. Det var godt å vere der. Dei tok imot meg.

I dag heldt eg gudsteneste. Det var meiningsfullt.

I dag høyrde eg på kyrkjekoret syngje salmetekst. Det var fint.

I dag fekk eg vite meir om hytter som det går an å overnatte i. Det var spennande.

I dag har eg tenkt på korleis ein bør leve. Det var forvirrande.

No skal eg gå ein tur.




Dette er ein skikkeleg god song. Alkoholisme er noko skikkeleg ille. Det har eg erfart fleire gonger som folkekyrkjeprest.



Saturday, January 24, 2015



So, so you think you can tell Heaven from Hell, blue skies from pain.
Can you tell a green field from a cold steel rail?
A smile from a veil?
Do you think you can tell?

Did they get you to trade your heroes for ghosts?
Hot ashes for trees?
Hot air for a cool breeze?
Cold comfort for change?
Did you exchange a walk on part in the war for a lead role in a cage?

How I wish, how I wish you were here.
We're just two lost souls swimming in a fish bowl, year after year,
Running over the same old ground.
What have we found?
The same old fears.
Wish you were here.



In sociology, the iron cage is a term coined by Max Weber for the increased rationalization inherent in social life, particularly in Western capitalist societies. The "iron cage" thus traps individuals in systems based purely on teleological efficiency, rational calculation and control. Weber also described the bureaucratization of social order as "the polar night of icy darkness".



The final track is the title track, ``Wish You Were Here,'' featuring an introductory orchestral snippet from Tchaikovsky's Fourth Symphony. `

`In a way, it's a schizophrenic song,'' said Waters. ``It's directed at my other half if you like...the battling elements within myself. There's the bit that's concerned with other people, the bit that one applauds in oneself; then there's the grasping, avaricious, selfish little kid who wants to get his hands on the sweets and have them all. The song slips in and out of both personae so the bit that always wants to win is feeling upset and plaintively saying to the other side, `wish you were here.'''

Friday, January 23, 2015

- Samlinga om Rahner og katolsk religionsteologi gjekk veldig fint. Det var god pizza og fine folk, og det var det viktigaste. Men så fekk vi også ein fin samtale. Folk tok det godt, sjølv om eg eigentleg ikkje la så mykje skjul på kva eg meinte. Viktig tema. Verkeleg. Ein person sa det godt slik: Korleis vi tenker om vegar til Gud, sanningskrav, frelseskrav etc., vil også prege korleis vi tenker om menneske, og korleis vi møter dei, andlet til andlet. Tell me 'bout it. Og det vil prege heile livshaldninga og livsretninga. Å fytti rakkern.

- Eg les intenst om katolsk teologi. Det er superspennande. Når eg har tenkt gjennom den, så veit eg ikkje heilt kva eg skal tenke meir gjennom. Det er eit godt teikn. Men ja. Eg les Garry Wills, James Carroll, Peter de Rosa, David Gibson, Emmett Coyne...og mange fleire. Det er også veldig relevant stoff. Det er avgjerande for om ein skal velje ei strikt Benedict/JPII-linje...eller ei meir fleksibel og open katolsk linje...eller ei meir open protestantisk linje. Og alt dette har direkte "repercussions" for det vidare samfunnet og korleis ein tenker om liberalisme, modernitet, livsmeining. Så det er grådig spennande. Og så har jo den sterke diskusjonen om samlivsetikk etc. i den katolske kyrkja også mykje konkrete fylgjer for menneskeliv.

- Vi lever som eit ljosglimt. Vi vert til. Vi får sjølverkjenning, og orienterer oss. Vi veks opp, oppsedast. Inn i ein tradisjon. Inn i ein kunnskapssituasjon. Inn i ein kultur. Inn i eit samfunn. Vi pregast og formast. Vi freistar å finne retninga. Vi freistar å prege. Vi freistar å gjere noko. Å utfalde naturen. Å få familie. Å arbeide. Å oppleve. Men livet er kort. Så døyr vi. Det er liksom...som historia er slik:

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXMITTLIVXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Sobering. Eg freistar å orientere meg i kva eg skal tenke om dei store spørsmåla. Men eg er avhengig av forskningssituasjonen som eksisterer her og no. Eg må stå på skuldrene til dei som har gått føre meg. Dei står på skuldrene til dei som gjekk føre dei. Og kunnskapssituasjonen sig framover. Men eg lever no, og kan berre vite det folk veit no. Eg kan ikkje transcendere min eigen situasjon i særleg grad. Om ikkje i mystikken. Og livet er kort, og så er det...Gud? Gud? Gud? Gud! Tenk på det, ass. Tenk på det.


- Eg merkar at humor er gøy. Viktig. Og SUNT. Det er også mandig. Det er eit teikn på senka skuldre. På å vere litt bråkjekk, i positiv forstand. På å vere "on top of things." På at ein har det bra. "Ein problemfri time i gode veners lag." Hughes SJ skriv jamvel, med vanleg imøtekomande tone, at humor er eit teikn på Guds nærvere. Kanskje det, eg veit ikkje. Humor kan stå i spenning til ideal for talen, som i Efesarbrevet. "Ingen roten tale, men god tale, oppbyggjeleg etc." Ja, godt! Men alt kan ikkje vere heilt seriøst heile tida. Men Paulus var nok ein ganske seriøs og alvorleg mann, om eg kjenner han rett.

Her om dagen var eg i ein samtale. Vi diskuterte om Jesus lo og var glad og dansa og sånn. Eg er ikkje så sikker på det. Han levde i intenst apokalyptisk press, litt som å vere norsk motstandsmann under krigen. På den andre sida: Jesus var ein utruleg kompleks person, og han lika å vere med menneske! Han var med menneske heile tida! Det er verkeleg flott, altså. Og han lika å ete god mat, og vere i lag med dei under-privilegerte. Han lika også godt at damer tok på han. Han levde verkeleg eit ganske, hm, "fullt" liv.





Denne er endå finare. Naturen er faktisk for øvrig nesten like fin i Vest-Telemark som her, tykkjer eg. Berre nesten, då.

Sunn og usunn religion



Og så denne. Denne er verkeleg god! Masse fine tips her. Når Winell seier: "Ikkje sjå etter Guds vilje," så meiner ho "Guds vilje" i protestant-fundamentalisme-meininga. Så her må ein ta ho med ei klype salt. Poenget er dette -- og det er viktig -- er at veldig mykje av det sunne ho skriv, kan sjåast som sunne reformar av religion. Altså, som overskrifta seier: Slutt på "toxic" religion, men ikkje nødvendigvis slutt på religion. [Grunnleggjande meiningsskaping om dei store spørsmåla, og Gud, vil det alltid vere. Better get used to it.]

Dette heldt eg ein andakt om i går, og de kan sjå kva de tykkjer. Den byggjer mykje på Hughes SJ, naturlegvis, så de har nok høyrt desse tinga frå meg før. Andakten vart halden i ei gravferd til ein mann som var truande, men som hadde hatt noko vanskelege erfaringar med kristendom (dette vart sagt offentleg).









Eit sentralt ord i den kristne trua er "evangelium". Det er eit gresk ord som rett og slett tyder "god bodskap." Den kristne trua er meint til å vere god, til å gje fellesskap og framtidstru. Det var det Jesus hadde sagt i Johannesevangeliet: "Eg er komen for at de skal ha liv og overflod". Jesu kyrkje er meint til å gje frelse, fellesskap og framtidstru, sjølv i møte med det vonde og i møte dødskreftene. Og på sitt beste fungerer kyrkja slik - det er det mange som kan vitne om. Mange opplever at det å vere ein del av kyrkja, og det å gjere den til ein djup del av livet sitt, det er noko rett og godt.


Og samstundes har eg etter kvart lært at det finst ikkje så reint få rundtomkring som har meir blanda opplevingar i møte med kristen tru og den kristne kyrkja. Nokre har vorte skuffa eller såra over det kristne fellesskapet. Nokre har opplevd manipulasjon eller sterkt press. Nokre har fått sterk angst og uro i møte med forkynning eller tekstar eller reglar. Nokre har opplevd tvil og uvisse som ikkje har vore akseptert i fellesskapet. Kanskje kjente ein på same tid ein lengsel etter Gud og ein lengsel etter kyrkje og gudsteneste og fellesskap. Men det er vanskeleg å kome for nær. Det er impulsar som eg også kan kjenne på i mitt eige trusliv.


I evangelia finn vi ei ganske dramatisk forteljing som på ein måte viser noko av denne dynamikken. Vi høyrer om ein mann som var plaga av vonde åndsmakter, ein heil legion av dei. Han skreik høgt og slo seg sjølv med steinar, les vi. Mange hadde freista å lenke han, men han braut lenkene kvar gong. No heldt han seg ute blant gravholene, og var åleine dag og natt. Det er som sagt ei veldig dramatisk skildring. Men kanskje kvar og ein av oss kan finne noko i den skildringa som resonnerer med våre liv. Kanskje vi opplever at vi dømer oss sjølve og ber på skam. Eller kanskje vi opplever at vi er isolerte frå andre menneske. Kanskje vi opplever livet og vårt indre som turbulent og spenningsfylt, utan fred og harmoni.


Men ein dag kom Jesus forbi den plaga mannen. Og måten han reagerte på, er tankevekkande. For det han framfor alt var redd for, var at Jesus skulle skade han og øydeleggje han: "Kva vil du meg, Jesus, du Son av Gud, Den høgste? Eg byd deg ved Gud: Øydelegg meg ikkje!" Det er ein dramatisk tekst, men eg trur på same tid at mange av oss kan kjenne oss att i dette. "Kva vil du meg, Gud? Vil du øydeleggje meg - eller vil du gje meg liv og framtidshåp? Er det trygt å kome nær deg og di kyrkje - eller vil det skade meg?"


Forteljinga ender godt, om enn like dramatisk. Jesus driv ut åndene i ein griseflokk, som spring ut over eit stup og ned i vatnet. Men mannen vart ikkje øydelagt. Som teksten seier: "Då folka frå landsbyen kom fram til Jesus, fekk dei sjå han som hadde hatt alle dei vonde åndene i seg, sitja der påkledd og med sitt fulle vit. Og Jesus sa til han: "Gå heim til dine og fortel kor store ting Herren har gjort for deg, og kor god han har vore mot deg." Mannen hadde fått møte Gud gjennom Jesus, og det hadde vorte eit lukkeleg møte. Han hadde fått eit oppreist liv, eit godt liv.


Vår førre biskop her i Telemark, Olav Skjevesland, skreiv ei gong ei bok med fylgjande tittel: "Sunn tro og sann åndelighet - en innøvelse i dømmekraft." "Sunn tro og sann åndelighet - en innøvelse i dømmekraft." Det var ei bok som eg som prest hadde godt av å lese. Og det var ein talande tittel, frå ein vis og kristeleg mann. I tittelen ligg det mellom linjene: Det finst sunn tru, men det finst også usunn tru. Det finst sann åndelighet, men det finst også usann åndelighet. Det finst dømekraft, men det finst også uvisdom. Og det å skjelne her er ikkje alltid så enkelt for nokon av oss.


"Vi ber skatten med oss i svake leirkar", sa apostelen Paulus. Slik er det også i dag. Kyrkja er eit leirkar som har sine sprekkar og veikskapar. Kyrkja har aldri vore fullkomen, og den har ikkje alle svara. Av og til er det grunn til å vere varsam og skeptisk, og det trur eg også at Gud må ha mykje forståing for. Men Kyrkja ber like fullt med seg ei dyr perle som Gud ynskjer for kvar og ein av oss. Eit evangelium om tilgjeving og frelse - om fellesskap og nestekjærleik - og om håp for framtida, også i møte med døden.


Thursday, January 22, 2015



The crew of Apollo 8 were the first humans to witness Earthrise, on December 24, 1968
What











































has











































been


































seen,

































cannot






































be




























unseen
















































Monday, January 19, 2015





Sjå introduksjonsfilm HER. Ridiculously interesting. Eg driv og les den boka no. James Carroll er ingen kven-som-helst akademisk.


Sunday, January 18, 2015

.

I dag tenker eg på dette.

Eg var i kyrkja i dag. Eg tente eit ljos. Det var fint. Eg likte også salmane. Eg tenkte på min tvil, og på kva ting eg ikkje lenger trur på, av det eg trudde før. Eg tenkte at det var fint å vere der. Eg såg borna som leika. Dei bråka litt, men dei smilte og hadde det bra. Folk hadde det bra. Dei snakka saman. Vi fekk god kake. Eg tenkte på tradisjonen av bedehuskristendom i bygda. Det er ein arv med både sterke og svake sider. Det var mange hyggelege folk i kyrkja. Det var godt å vere i kyrkja i dag. Eg tenkte på at det var godt at trua kunne uttrykkast på mange vis, med vatn og ljos og kross og bønekort etc. Det var jamvel ungar som frivillig flokka seg til "takketavla" der dei kan teikne noko dei vil takke Gud for.

Eg har lese mykje i De Rosas Vicars of Christ. Er snart halvvegs, men det er jo 600 sider. Ei veldig fin og lettlest bok som berre er ute etter å setje fram historiebasert kritikk imot den katolske/kristne kyrkjas historie. Skrive av ein veldig smart og informert eks-prest som sympatiserer med kyrkja. Dermed ubalansert, men likevel grunnleggjande etterretteleg. Ei svært sobering motvekt til dei mange andre meir pro-katolske bøkene eg har lese. Og eg vil kome til botnen, rimelegvis så langt det er mogleg, i korleis autoritetstinga heng saman. Kven har peiling på slikt? Og har tenkt nøye gjennom tinga? Ting er utruleg komplekse, altså. Det er freistande, i vår tid, å berre bli liberal, likesæl etc. Det er ein sterk pull dit. Det er rådande ideologi, og eg har mykje forståing for kvifor det har blitt slik. Og eg skjønar at ein god porsjon av det der må det faktisk vere. Men det kan ikkje vere det siste, eller einaste, svaret. Kva sa eg? Utruleg komplekst. Men eg har nokon retningar eg skal utforske vidare, for å seie det slik.

Eg var ute med ein god ven i går. Vi gjekk ut i skogen. Vi fyra bål. Måtte spikke ein del, hogge ved, finne greiner. Vi sprengte ein ting i lufta. Det var gøy! Så spela vi gitar og spøka og tulla og snakka om livet. Andre var der også. Og det var god mat. Og god stemning. Venskap er viktig, altså. Det får meg til å føle meg normal. Det får meg nærare livet, bort fra berre hovudet og grubleri. Eg følte meg litt som eit barn igjen. Dvs. eg kjente igjen mange element frå barndomen min, som har ligge "dormant" i lang tid no. Vi er vener som har planar. Finne på sunne og meiningsfulle og gøye ting. Kanskje hoppe i strikk i sumar, gå til gaustatoppen og sjå på utsikten, lage gapahuk og vere i skogen, fyre opp fleire ting på bålet. Så skal vi ha moroband. Null ambisjonar. Berre dette: Vi skal spele fine og morosame songar som handlar om livet. Og lage god stemning, og gje noko positivt og godt til folk. Noko som kan vere ei handsrekning i livsstriden. Og spele musikk som folk i Vest-Telemark kjem til å like. Harry-musikk er inga hindring. Vi er forbi "vere kul"-stadiet. Eg har uansett aldri vore veldig kul og tøff og hard og ambisiøs. Det er ikkje meg.